Jak wychowuję swoje dziecko w poszanowaniu równości płci?

mala dziewczynka bawi się niebiskim samochodemStaram się swoją córkę wychowywać w sposób świadomy i odpowiedzialny. Oznacza to, że mam pewien plan na to, jak zbudować dojrzałą relację z moim dzieckiem i mam narzędzia, które pomagają mi zrealizować plan. Chcę wspierać Klarę w jej dorastaniu i wychować ją w taki sposób, aby jako dorosła osoba była szczęśliwą, pewną siebie, dojrzałą i niezależną kobietą. Jednym z elementów, który ma mi to umożliwić jest wychowanie jej BEZ utrwalania stereotypów płciowych.

Czym są stereotypy płciowe? Zgodnie z definicją słownika PWN, stereotyp to „funkcjonujący w świadomości społecznej uproszczony i zabarwiony wartościująco obraz rzeczywistości”. Stereotyp płciowy, w związku z tym, to funkcjonujący w świadomości społecznej uproszczony i zabarwiony wartościująco obraz dotyczący płci.

Pewnie część z Was się zdziwi, ale stereotypizowanie ze względu na płeć nie ogranicza się w przypadku dzieci tylko do kwestii zabawek i ubieranie w strój małej księżniczki lub małego rycerza. Bardzo często rodzice (ale także i inne osoby) inaczej odnoszą się do chłopców, a inaczej do dziewczynek, a nawet mają względem nich różne oczekiwania. I tak na przykład od dziewczynek wymaga się aby były grzeczne, miłe i pomagały w pracach domowych, podczas gdy od chłopców wymaga się odwagi, siły i „nieprzeszkadzania w obowiązkach domowych”.

Większość dzieci zaczyna rozumieć, że ludzie dzielą się na kobiety i mężczyzn około drugiego roku życia. W wieku trzech lat większość z nich wie już do której płci przynależy, natomiast mając 5 lat doświadcza już tak wielu stereotypów dotyczących płci, że na ich podstawie mogą klasyfikować co jest kobiece/ dziewczęce, a co męskie/chłopięce.

dziewczynka bawi sie samolotem

Dzieci uczą się głównie przez naśladowanie swoich opiekunów, odtwarzając w dorosłym życiu wzorce, które poznały, i których doświadczyły jako dzieci. W związku z tym, już jako dorosłe osoby, bardzo często bezrefleksyjnie powielają stereotypy, którym sami podlegali, i wobec których byli zależni. Taka stereotypizacja nie wychodzi im na dobre.

Nasuwa się więc pytanie, czy dziewczęce uwielbienie do różu i lalek oraz toczone przez chłopców bitwy podwórkowe faktycznie wynikają z ich wrodzonych preferencji? Może jednak upodobania te są efektem utrwalanych przez rodziców oraz otaczające je (dzieci) społeczeństwo narzuconych stereotypów płciowych? W mojej ocenie w zdecydowanej większości przypadków tak właśnie jest.

Poniżej przedstawiam co zrobić aby wspierać dziewczynki (ale nie tylko, ponieważ poniższa lista jest uniwersalna i można ją odnieść także do chłopców) do poszanowania równości płci.

  1. Tłumacz

Tłumacz dziecku stereotypy, z którymi może się na co dzień spotykać. Przede wszystkim wyjaśnij, czym jest stereotyp, w jaki sposób działa i dlaczego może być on krzywdzący. Jeżeli w ulubionej bajce to rycerz uwalnia księżniczkę z wieży, możesz opowiedzieć swojej córce historię o walecznej i dzielniej Joannie d’Arc.

Tłumacz, że dzieci mogą się bawić takimi samymi zabawkami, bez względu na płeć; że zarówno dziewczęta jak i chłopcy mogą lubić matematykę, a w przyszłości zostać informatykami (tu opisane jest jak zachęcać dziewczynki do nauki przedmiotów ścisłych). Daj dobry przykład – staraj się wyjaśniać, tłumaczyć, rozumieć i jednocześnie nie oceniać.

  1. Szanuj i nie krytykuj

Poszanowanie godności i wyjątkowości każdego człowieka leży u podstaw  życia bez stereotypizowania (nie tylko płciowego), w związku z tym dzieciom należy się to tak samo, jak i dorosłym. Nie wyśmiewaj i nie krytykuj wyborów, których dokonuje Twoje dziecko, a zamiast tego bądź otwarta na młodzieńczy punkt widzenia.

Dzieci zupełnie inaczej niż dorośli przeżywają i postrzegają codzienne sytuacje, więc pozwólmy im mieć własny punkt widzenia oraz swoje własne obserwacje. Jeżeli Twoja córka chce chodzić na zajęcia karate – pozwól jej na to, zamiast nazywać „chłopczycą”, a jeżeli Twój syn chce bawić się lalką – pozwól mu się nią opiekować.

Przeczytaj także: “Umacniające zabawy dla ojca i córki
  1. Wprowadzaj równość płci w życie

Jest to wyjątkowo trudne, ponieważ stereotypy otaczają nas na każdym kroku. Możesz postarać się zatem unikać chociaż segregowania ze względu na płeć zabawek, kolorów, czy prac domowych. Możesz także unikać przeciwstawiania sobie obu płci pod względem przypisanych im cech. Przy najbliższej okazji możesz córce podarować samochód zamiast lalki, a synowi zrobić z kartonu dom dla jego ulubionych przytulanek zamiast garażu samochodowego.

  1. Zachęcaj do wyrażania uczuć i opinii

Całkowite unikanie stereotypizowania jest trudne, ponieważ nie mamy wpływu na wszystkie informacje, które docierają do naszych dzieci, ale możemy je chociaż wspierać w przeżywaniu uczuć.

Zachęcaj więc dziecko do wyrażania emocji, nazywaj je i rozmawiaj o nich. Szczególnie zwróć uwagę na chłopców, bo „chłopaki” przecież jednak płaczą i jest to w porządku J . Postaraj się wspierać dziecko w wyrażaniu uczuć, zamiast używać sformułowań: „już nie płacz, nic się nie stało”.

Pamiętaj, że dziecięca perspektywa jest zupełnie inna niż dorosłego i utrata ulubionej zabawki jest ogromną tragedią, mimo, że dla Ciebie może to być po prostu jedna z wielu zabawek. Wytłumacz dziecku, że strach i niepowodzenia są częścią życia i dotyczą obojga płci.

  1. Daj dobry przykład

tata robi remont wraz z córkąSkoro dzieci uczą się głównie przez naśladowanie tego, co widzą i słyszą, to dając dobry przykład w życiu codziennym możemy je najbardziej uchronić od stereotypów płciowych.

Dawaj przykład poprzez równą, partnerską relację z ojcem dziecka. Wspólnie możecie pokazać maluchowi, że nie ma obowiązków „kobiecych” i „męskich”. Tata może czasami przejąć obowiązki uważane za kobiece (np. przygotowanie posiłków), a mama uważane za męskie (np. odstawienie samochodu do mechanika). Ojciec niech pokazuje uczucia i emocje, tak samo jak robi to mama.

Zwróćcie także uwagę na słowa, jakimi się odnosicie do siebie nawzajem. Bądźcie względem siebie wyrozumiali i empatyczni. Niech dziecko wie, że błędy w życiu się zdarzają i można je popełniać, ale mimo tego, zawsze możecie na siebie (a dziecko na Was) nawzajem liczyć.

Dając przykład dziecku, pamiętaj też o tym, co mówisz. Zwracaj uwagę na to, jak zwracasz się nie tylko do swojej pociechy i nie tylko w jego obecności. Wiem, że na początku może być to trudne, ale po jakimś czasie stanie się to Twoim nawykiem.

Przeczytaj więcej o mocy słów skierowanych do dziewczynek tutaj.
retro

Fanka świadomego rodzicielstwa, BLW, chustonoszenia i współspania z dzieckiem. Mama Klary, żona Michała.
Niedawno wróciła do pracy po urlopie macierzyńskim, zawodowo jest brokerką ubezpieczeniową. Autorka licznych artykułów i publikacji naukowych z zakresu równości płci na rynku finansowym.